Dichtheid per km2
Territoria per km²
Dichtheid
Dichtheid = territoria per jaar gedeeld door het Meijendel-oppervlak in dat jaar, volgens dezelfde berekening als de dashboardkeuze “Dichtheid per km2”.
Beschrijving
De Grutto is met zijn lange snavel en poten een ware 'steltloper'. Hij is wat saai van kleur, met bruingrijze borst en bovendelen. Kop, hals en borst van het mannetje zijn in broedkleed evenwel mooi roestrood. De markante snavel is oranje-geel met een zwarte punt.
Het is uitgesproken trekvogel die vanaf eind februari terugkeert uit de overwinterings-gebieden in West-Afrika of Zuidwest-Europa. Het is een bewoner van laaggelegen, vochtige weilanden. Het meest ideaal zijn vochtige, kruidenrijke graslanden met een goed bodemleven en volop insecten aan de oppervlakte. De belangrijkste broedgebieden in ons land zijn de veenweiden van Friesland en de kop van Overijssel en van Noord- en Zuid-Holland. Op de hoge gronden is de soort schaars, langs de grote rivieren alleen nog plaatselijk vrij talrijk. In het voorjaar is zijn markante baltsroep een teken dat de lente is aangebroken. Het is ook de roep waar hij zijn naam aan dankt.
De Grutto zoekt zijn voedsel voornamelijk in ondiep water en vochtige weiden. Met behulp van de lange snavel worden prooidieren zoals insecten, wormen, slakken en kleine kreeftachtigen gevangen.
Hij bouwt een nest van grashalmen, stengels en bladeren in hoog gras met bij voorkeur wat ruigere delen in de buurt. Beide ouders bebroeden de 4 eieren. Jonge vogels verlaten meteen het nest, maar verschuilen zich in het hoge gras. Een strak maaibeleid (niet te vroeg in het jaar!) en kruidenrijke weilanden zijn voorwaarden voor de jongen om te overleven. Zo is deze soort de ambassadeur van agrarisch land waar productie en natuur in balans zijn (VBNL).
Het is uitgesproken trekvogel die vanaf eind februari terugkeert uit de overwinterings-gebieden in West-Afrika of Zuidwest-Europa. Het is een bewoner van laaggelegen, vochtige weilanden. Het meest ideaal zijn vochtige, kruidenrijke graslanden met een goed bodemleven en volop insecten aan de oppervlakte. De belangrijkste broedgebieden in ons land zijn de veenweiden van Friesland en de kop van Overijssel en van Noord- en Zuid-Holland. Op de hoge gronden is de soort schaars, langs de grote rivieren alleen nog plaatselijk vrij talrijk. In het voorjaar is zijn markante baltsroep een teken dat de lente is aangebroken. Het is ook de roep waar hij zijn naam aan dankt.
De Grutto zoekt zijn voedsel voornamelijk in ondiep water en vochtige weiden. Met behulp van de lange snavel worden prooidieren zoals insecten, wormen, slakken en kleine kreeftachtigen gevangen.
Hij bouwt een nest van grashalmen, stengels en bladeren in hoog gras met bij voorkeur wat ruigere delen in de buurt. Beide ouders bebroeden de 4 eieren. Jonge vogels verlaten meteen het nest, maar verschuilen zich in het hoge gras. Een strak maaibeleid (niet te vroeg in het jaar!) en kruidenrijke weilanden zijn voorwaarden voor de jongen om te overleven. Zo is deze soort de ambassadeur van agrarisch land waar productie en natuur in balans zijn (VBNL).
Voorkomen
Het gaat slecht met de Grutto in Nederland. Ontwikkelingen in de agrarische sector blijken funest voor Grutto's. Rond 1975 waren er 120.000 broedparen, anno 2005 is dat aantal gehalveerd. Deze afname heeft verder doorgezet, waarbij Hoog-Nederland nagenoeg ontruimd werd en de soort in grote delen van Laag-Nederland alleen in gebieden met een beheersovereenkomst floreert. Anno 2021 is het aantal broedende paren wederom gehalveerd!
Hoewel ook andere factoren meespelen, blijken ontwikkelingen in de agrarische sector funest voor Grutto's, met ontwatering en vroeg maaien als belangrijke factoren. Daarmee heeft de Nederlandse broedpopulatie, die binnen Europa met 80-90% van de Europese populatie de grootste is, sterk aan belang ingeboet.
Hoewel ook andere factoren meespelen, blijken ontwikkelingen in de agrarische sector funest voor Grutto's, met ontwatering en vroeg maaien als belangrijke factoren. Daarmee heeft de Nederlandse broedpopulatie, die binnen Europa met 80-90% van de Europese populatie de grootste is, sterk aan belang ingeboet.
Vogelkenmerken
Karakteristieke weidevogel, zoekt bodemdiertjes in vochtige graslanden
Ecologische vogelgroepen: Vogels van open heide (Korhoen-groep); Weidevogels (Grutto-groep). Rode Lijst: RL: Gevoelig. Oranje Lijst: geen. Vogelrichtlijn: Vogelrichtlijn
Functionele habitat en foerageerwijze: Gebruik van de grondlaag als broed- of foerageerzone. Gebruik van lage vegetatie of lage foerageerhoogte.
Voedsel van volwassen vogels: kleine insecten, wormen, slakken, kreeftachtigen,kleine blad/luchtinsecten en andere kleine ongewervelden Benthische, slik- en bodemfauna als voedselbron.
Nestplaats en nestbouw: Grondnest. Open grondnest.
Migratie: Langeafstandstrek. Trekkend gedrag algemeen. Zomergast; aanwezig in broedseizoen en afwezig in winter.
Achtergrond
Drie op elkaar lijkende grutto's In Nederland
In Nederland komen naast de Grutto nog twee op elkaar lijkende grutto's voor, de IJslandse en de Rosse Grutto. De IJslandse Grutto is een ondersoort (islandica) van 'onze' Grutto (limosa) met kortere poten en snavel. Bovendien is de kleur van de borst opvallend oranje. In prachtkleed is deze soort roder dan de onze. Ook de tekening van de schouderveren verschilt.De Rosse Grutto is een wintergast en doortrekker uit Scandinavië en Rusland die dan vooral aan de wadddenkusten te zien is. Deze is wat compacter gebouwd, heeft kortere poten en een duidelijk opwippende snavel die bovendien iets korter is. Hij heeft verder een gebandeerde staart en geen vleugelstreep zoals de Grutto. In de vlucht steken de poten minder ver uit achter de staart.
Deze illustratie laat de verschillen met de andere Grutto's goed zien.
Deze afbeelding is overgenomen uit de ANWB Vogelgids van Europa.
Bescherming
Ontwikkelingen in de agrarische sector blijken funest voor de Grutto. De voornaamste oorzaak is de intensieve melkveehouderij: bloemen en kruiden hebben plaats gemaakt voor snelgroeiend eiwitrijk gras als voedsel voor koeien, met veel te weinig insecten voor de jongen als gevolg. Ook ontwatering en te vroeg maaien zijn belangrijke factoren. Waren er rond 1975 nog 120.000 broedparen, anno 2005 is dat aantal gehalveerd. Ondanks intensief beleid om de soort te beschermen gaat de afname gestaag door, daarom staat de Grutto op de Rode Lijst (bron: Vogelbescherming Nederland ).
Anno 2021 gaat de afname van het aantal broedparen van de Grutto onverminderd door en resteren nog slechts 30.000 paren; vorig jaar (2020) is zelfs als rampjaar bestempeld. Dat heeft geleid tot een hernieuwd plan om die afname te stoppen, het denken over biodiversiteit moet daartoe als basis dienen. Zonder ondersteuning vanuit de overheid zal dat zeker niet lukken en in 2018 kreeg dit een impuls door het "Deltaplan Biodiversiteitsherstel". Het Deltaplan noemt vijf succesfactoren voor het stimuleren van grondgebruikers en het nu gelanceerde "Aanvalsplan Grutto" beoogt de praktische uitwerking van die succesfactoren, gericht op speciaal het lage weidegebied. Het Aanvalsplan Grutto in een notendop:
Anno 2021 gaat de afname van het aantal broedparen van de Grutto onverminderd door en resteren nog slechts 30.000 paren; vorig jaar (2020) is zelfs als rampjaar bestempeld. Dat heeft geleid tot een hernieuwd plan om die afname te stoppen, het denken over biodiversiteit moet daartoe als basis dienen. Zonder ondersteuning vanuit de overheid zal dat zeker niet lukken en in 2018 kreeg dit een impuls door het "Deltaplan Biodiversiteitsherstel". Het Deltaplan noemt vijf succesfactoren voor het stimuleren van grondgebruikers en het nu gelanceerde "Aanvalsplan Grutto" beoogt de praktische uitwerking van die succesfactoren, gericht op speciaal het lage weidegebied. Het Aanvalsplan Grutto in een notendop:
- Dertig gebieden van 1000 hectare waar boeren en natuurbeheerders zich maximaal inzetten voor weidevogels
- Open weidegebieden met een hoog waterpeil en bloemrijk grasland waar laat in het jaar wordt gemaaid
- Boeren krijgen een goed inkomen door onder andere langdurige overeenkomsten voor agrarisch natuurbeheer en extra geld voor de melk
- Kosten voor de overheid 35 miljoen per jaar: voor maar 2 euro per Nederlander per jaar redden we de grutto!
- Download Aanvalsplan grutto of Samenvatting Aanvalsplan grutto van Vogelbescherming Nederland