Slobeend

Zoals bij veel eenden is ook bij de Slobeend de woerd fraai en opvallend gekleurd met een groene kop, witte borst en kastanje-bruine flanken. In de vlucht zijn fraaie blauwe en groene vlekken op de vleugels te zien. De vrouw lijkt wat op de Wilde Eend-vrouw, onopvallend bruin gekleurd, goede camouflage voor op het nest! Op het water liggend heeft de Slobeend -mede vanwege zijn wat korte hals- een opvallend laag profiel.

Vrouw Slobeend. De grote slobbersnavel is onmiskenbaar. Klik de foto voor een vergroting. Foto: vogeldagboek.nl

De grote spatelvormige snavel is een speciale aanpassing aan de manier van voedsel zoeken. Een Slobeend zeeft al slobberend aan de oppervlakte plantaardig en dierlijk voedsel uit grote hoeveelheden water.

De Slobeend is een karakteristieke broedvogel van vochtige graslanden in het lage deel van het land inclusief het rivierengebied. Door de manier van foerageren worden ze daar veelvuldig in ondiepe sloten en plassen aangetroffen. Op de hoge gronden is hij veel schaarser. In de duinen is een afname te zien door verdroging van het duin (bron: Sovon).

Het nest wordt op de oever, in hoog gras langs het water gemaakt, vaak op een eilandje. Als dat gras niet beschikbaar is, zoekt de slobeend beschutting onder struiken verder weg van het water. De 8-12 eieren worden door de eend uitgebroed en zij verzorgt de jongen in haar eentje. Deze soort heeft normaal gesproken één legsel, maar kan bij het verloren gaan van het eerste legsel een tweede starten.

De Slobeend is van augustus tot november en in maart-april veel talrijker dan in de overige maanden. In de nazomer bevinden zich namenlijk ruiconcentraties tot duizenden vogels in de Oostvaardersplassen en delen van het Deltagebied. De verspreiding in het voorjaar is veel gelijkmatiger, in het bijzonder na overstromingen langs de rivieren.

Het aantal broedparen in Nederland is al jaren achtereen behoorlijk afgenomen, t.o.v. de jaren zestig met 25% tot 50%. Het aantal broedparen is 8000-9000 (in 1998-2000). De afname is goeddeels een gevolg van verlaging van waterpeilen en andere veranderingen in het steeds intensiever gebruikte boerenland. Vooral op de hoge gronden is de Slobeend op veel plaatsen verdwenen.

De winteraantallen schommelen sterk en zijn het laagst tijdens strenge vorst. Van een duidelijke trend in aantallen buiten de broedtijd is geen sprake (bron: zie vogel.asp r398).

De landelijke daling is minder sterk dan die in Meijendel. Ondanks een opleving in de voorgaande 10 jaren is het aantal broedparen in 2017 weer tot vlak boven het nulpunt gedaald.

Sinds ongeveer 1990 nemen de landelijke aantallen sterk af en is deze eend vooral op de hoge gronden op veel plaatsen verdwenen. De afname zal op zijn minst deels een gevolg zijn van verlaging van waterpeilen en andere veranderingen in het steeds intensiever gebruikte boerenland. De trend is nog steeds dalend.