Steenarend

De Steenarend is een zeer grote arend. Met een spanwijdte van 2,25 m. is dit een van de grootste arenden op het noordelijk halfrond en wereldwijd zijn er maar vier groter. Het is donkerbruine arend met op de kop en in de nek iets verlengde goudkleurige veren (zie engelse naam). Adulte vogels hebben grijze staart- en slagpennen met enkele donkere banden en zwarte toppen. Het vrouwtje is groter en zwaarder, het kleed van beide geslachten is gelijk. De forse snavel is geel met een leigrijze punt en er is een gele oogring. Aan de bevederde poten zitten enorme gele klauwen.

De vlucht van de Steenarend is rechtlijnig en kent een zweeffase afgewisseld met enkele langzame vleugelslagen. In de vlucht zijn de lange vleugels goed te zien en ook de lange staart. Van voren gezien houdt de vogel tijdens de zweeffase de vleugels enigszins omhoog.

Europese Steenarenden zijn grotendeels standvogels. Ze komen voor op vrijwel heel het noordelijk halfrond, het areaal is echter wat verbrokkeld. Zo zijn ze niet in Nederland en de landen om ons heen, maar dat is verklaarbaar, het zijn bewoners van bergen en hooggelegen bossen en laaglandwouden. De Amerikaanse Steenarenden zijn trekvogels.

Steenarenden jagen op allerlei diersoorten, hoofzakelijk zoogdieren van allerlei formaat, van herten, konijnen tot marmotten en soms zelfs een beer. Vogels, slangen en schildpadden staan nu en dan ook op het menu, dit is een opportunistische soort. Het grote nest -doorsnee twee meter- wordt op een rotsrichel gebouwd of ook in een oude boom. Het nest wordt meerdere jaren gebruikt en uitgebouwd. Het legsel bestaat uit twee eieren en alleen het vrouwtje broedt. Zoals bij meer roofvogels gebeurt vliegt maar één jong uit; jongere kuikens vallen ten prooi aan de oudere.

Steenarenden worden uiterst zelden in Nederland gezien. Tussen 1900 en 2017 zijn 18 waarnemingen goedgekeurd door de CDNA, tussen 2000 en 2017 waren dat er slechts drie. Op twee na dateerden alle gevallen uit najaar en winter, van eind september tot eind april.

Populaties in Europa zijn stabiel, maar op sommige plekken (Schotland) worden arenden bejaagd vanwege de druk op jachtwild (hoenders). De Steenarend geldt niet als bedreigd. De soort heeft echter wel te lijden onder (illegale) jacht, vergiftiging en minder prooidieren zoals konijnen. In Spanje gaat de soort achteruit. Recent is het in Spanje ook toegestaan dat vee preventief Diclofenac krijgt, een ontstekingsremmer. Net als voor gieren is het eten van zulke kadavers dodelijk. In Noorwegen wordt de Steenarend verantwoordelijk gehouden voor het doden van vee en is de jacht op de soort in bepaalde situaties weer geopend (bron: Vogelbescherming Nederland ).