Bastaardarend

De Bastaardarend is een grote, donkere arend met een spanwijdte van 155-175 cm. Het adulte verenkleed is donkerbruin met donkerder onderdekveren. Een bleekgele snavelbasis valt op tegen de donkere kop, de punt van de stevige snavel is donkergrijs. De gele poten zijn voor de helft bruin bevederd en zittend toont dat als een 'broek'. Vliegend en met gestrekte vleugels zijn in de gespreide vleugelpunten duidelijk lange vingers zichtbaar. Verder toont dat vliegbeeld een vrij korte, afgeronde staart en een vooruitstekende kleine kop en korte nek. Het kleed van een juveniel is uitgebreid met wit gevlekt, sub-adulte kleden zijn een nogal variabele tussenvorm.

Een Bastaardarend en een Schreeuwarend lijken sterk op elkaar. Lees verder in het katern hieronder.

Bastaardarenden zijn trekvogels. Het broedgebied strekt van Oost-Europa oostwaarts dwars door heel Centraal-Azië. Ze broeden in uitgestrekte laaglandwouden en meer open bosachtige streken, in de buurt van water zoals moerassen en meren. Het grote nest is van takken en twijgen, gebouwd op de lage takken van een hoge boom in de buurt van water. Het vrouwtje broedt de 2-3 eieren uit.

De Bastaardarend is een opportunistische jager en aaseter. Hij eet kleine tot middelgrote zoogdieren en (water)vogels, maar ook insecten en aas, en reptielen en amfibieën. Hij jaagt vliegend of op de grond.

Bastaardarenden overwinteren zuidwaarts, in het gebied globaal van Turkije via India tot Indochina, verder ook in Noordoost-Afrika en lokaal in Zuidwest-Europa (zoals in de Camargue en Bouches-du-Rhône). Dwaalgasten in West-Europa zijn vermoedelijk onderweg van of naar de wintergebieden in Zuidwest-Europa. Sinds 2000 zijn 14 waarnemingen vastgesteld in Nederland (bron: Dutchbirding).

Bastaardarend vs Schreeuwarend

Een Schreeuwarend [Lesser Spotted Eagle] (Aquila pomarina) lijkt sprekend op een Bastaardarend (Aquila clanga), maar er zijn (subtiele) verschillen in het uiterlijk, en ook in broedgebied en-biotoop. (Merk overigens op dat beide arenden in Nederland bij het geslacht Aquila zijn in gedeeld en niet bij het geslacht Clanga (bron: Dutchbirding ). De Schreeuwarend is de kleinere van de twee, de spanwijdte is 143-168 cm. Vandaar de Engelse namen voor beide: Greater- en Lesser Spotted Eagle. Meestal zit er bij de Schreeuwarend een witte vlek op de bovenkant vleugel en een witte 'V' op de stuit die bij de Bastaardarend ontbreekt. De snavel is minder robuust waardoor de kop iets spitser lijkt.

Schreeuwarend. Klik foto voor een vergroting. Foto: Wolbrum avner, Wikimedia Commons CC BY-SA 4.0

Schreeuwarenden zijn trekvogels die broeden in Centraal- en Oost-Europa en in Turkije en Armenië. Het zijn vogels van open terrein met hier en daar een boom. Het nest wordt in een boom gebouwd van takken en twijgen en bekleed met dennentakjes. Er worden 2-3 eieren gelegd. Zoals bij de meeste arenden begint het wijfje vanaf het eerste ei te broeden, dus alleen bij overvloedig aanbod van prooidieren zullen meer dan een jong uitvliegen. Schreeuwarenden jagen primair op kleine zoogdieren, en ook op reptielen en amfibieën.

Ze overwinteren in Oost- en Zuidoost-Afrika, van Tanzania tot en met het noordelijk deel van Zuidelijk-Afrika (kijk op de kaart...). Verdwaalde Schreeuwarenden doen incidenteel West-Europa aan en worden dan ook wel in Nederland gezien. Van 2000 tot en met 2017 zijn 14 waarnemingen vastgesteld (Dutchbirding ).
Bruikbare info verder beschikbaar bij soortenbank.nl en in de WIKIPEDIA.

---

Klik de groene knop voor de kaart met het areaal van de Schreeuwarend gemaakt door xeno-canto. kaart