Rode Wouw

De Rode Wouw is een roofvogel die oppervlakkig gezien op de Buizerd lijkt. Qua maat klopt dat wel, maar bij nadere beschouwing verder geenszins. De Rode Wouw is roodgekleurd met een grijze kop, gele snavel met zwarte punt en ook de poten zijn geel. Met name in het vluchtprofiel vallen de geknikte vleugels en gevorkte staart op. Ook zijn er grote witte vlekken op de onderzijde van de vleugels en zwarte punten. Overigens, de Rode en Zwarte Wouw zijn de enige roofvogels met een gevorkte staart, die van de Rode is diep gevorkt, die van de Zwarte maar weinig.

De Rode Wouw komt in een groot deel van Centraal- en Zuid-Europa voor, deels als trek- en deels als standvogel. Met name de meer noordelijke populaties (incl. de Duitse) zijn trekvogels die in het Middellandse-Zeegebied overwinteren. In Frankrijk en Duitsland komen grote populaties voor; 30% van de Europese broedpopulatie broedt in Duitsland. In het oosten van België zijn ook gezonde broedpopullaties te vinden. Meer informatie op natuurpunt.be.

Rode Wouwen leven in halfopen landschappen, waar in open terrein kan worden gejaagd en in bomen kan worden gebroed. Het zijn grootse vliegers die langdurig en ver weg zweven op zoek naar voedsel, hoofdzakelijk kleine en middelgrote zoogdieren en vogels, maar ook aas. Het nest van takken en twijgen is bekleed met gras en wol en wordt hoog in een boom gebouwd, in een vork of op een dikke tak. Rode Wouwen zijn niet territoriaal en meerdere nesten bij elkaar in de buurt is niet ongebruikelijk; de soort staat echter niet te boek als een koloniale broeder. De standvogels zijn honkvast.

De Rode Wouw is één van de weinige vogelsoorten die bijna alleen in Europa voorkomt. Net als andere roofvogels zijn wouwen in het verleden bestreden met vergiftigd aas en in Engeland en Schotland zijn ze aan het begin van de vorige eeuw bijna uitgeroeid. Daar zijn ze overigens met succes geherintroduceerd, lees hier meer over op de site van de RSPB.

Rode Wouwen kunnen het hele jaar door wel in Nederland worden gezien. Dat ze zich in de broedtijd regelmatig boven met name Oost-Nederland vertonen, zegt op zich niets over broeden; broedvogels van over de grens maken namelijk lange voedselvluchten. In het voorjaar trekken volwassen vogels vooral in maart door, in april en mei gevolgd door exemplaren die nog niet tot broeden komen. Deze laatste blijven soms enige tijd hangen. De najaarstrek piekt in oktober. Echte trekkende groepjes zijn zeldzaam. Overwinterende vogels, een schaars fenomeen, bestrijken een groot gebied (bron: Sovon ).

Toen de Rode Wouw in 1976 voor het eerst in Nederland nestelde, leek dit het begin van een kolonisatie, de uitbreiding van de stand in nabije gebieden in Duitsland was aanleiding voor dit optimisme. De Rode Wouw bleef in ons land echter een onregelmatige broedvogel, waarvan de meeste nesten in Twente, de Achterhoek en Limburg gevonden zijn. Dat de vestiging niet echt doorzette, hangt vermoedelijk samen met een afname in het westen van Duitsland sinds 1990. Bovendien mislukten veel broedgevallen door vergiftiging of andere oorzaken. Dat Rode Wouwen zich regelmatig in de broedtijd boven met name Oost-Nederland vertonen, zegt op zich niets. Broedvogels van over de grens maken namelijk lange voedselvluchten, terwijl er ook heel wat Rode Wouwen rondhangen die (nog) niet tot broeden komen. (bron: Sovon ).

De Rode Wouw wordt nog niet bedreigd in Europa, maar neemt wel af in belangrijke landen voor de soort (Spanje, Frankrijk, Duitsland). Neemt toe in Zweden, Denemarken, Zwitserland, Polen en Engeland. De soort wordt bedreigd door vervolging, directe en indirecte vergiftiging van aas, afdekking van vuilnisbelten, windenergieparken, afname van extensieve beweiding met schapen, toename intensieve landbouw. Er worden nu in veel landen beschermingsplannen uitgevoerd (bron: Vogelbescherming Nederland ).