Zeearend

De Zeearend is een zeer grote arend, met een spanwijdte van 2,40 m. is dit een van de grootste arenden op het noordelijk halfrond. Het vluchtprofiel is vrij karaketristiek met lange vingers aan de lange, brede vleugels en een korte witte, wigvormige staart (zie de Engelse naam). De vlucht is rechtlijnig en kent een reeks ontspannen, ondiepe vleugelslagen afgewisseld met een korte zweeffase. Van voren gezien houdt de vogel tijdens de zweeffase de vleugels horizontaal of enigszins gebogen (arm omhoog, hand omlaag).

Deze roofvogel is geheel donkerbruin met een lichtere kop en hals; hij heeft een forse en lange, gele snavel, de poten zijn geel en -net als elke arend- tot de klauwen bevederd. Juvenielen hebben een soortgelijk uiterlijk, waarbij opvalt dat de eerstejaars staart donker is en dat die in de jaren op weg naar adult kleed geleidelijk wit wordt; de juveniele snavel is aanvankelijk donker en wordt geel in de subadulte fase.

Zeearenden komen voor in een band van Noord- en Oost-Europa over Rusland naar Azië tot aan de Stille Oceaan. Oorspronkelijk kwamen ze in heel Europa voor, maar op veel plaatsen zijn de aantallen sterk terug gelopen of is de soort verdwenen, vooral in Midden- en Zuid-Europa. Wel nemen de aantallen de laatste jaren weer toe. Er is (volgens Sovon) geen bewijs dat er Zeearenden in vroeger eeuwen in ons land nestelden, al zou dat best kunnen gezien het toenmalige landschap.

Zeearenden zijn roofvogels van waterrijke gebieden. Ze bouwen een enorm nest van takken, hoog in een boom bij een moeras of op een richel van een rotswand langs de kust. Er komen meestal 2-3 eieren. Zeearenden waren lange tijd zeldzaam in Nederland. Het eerste zekere broedgeval vond plaats in de Oostvaardersplassen in 2006.

Na het eerste broedgeval in de Oostvaardersplassen (2006) begon een langzame uitbreiding, met nieuwe vestigingen in de Randmeren, het Lauwersmeer en de Biesbosch. In 2018 hebben Zeearenden een broedpoging gedaan in Friesland, in het Nationaal Park 'De Alde Feanen' (maar na enige tijd is het nest overgenomen door Havikken). Dit alles past in de spectaculaire toename en westwaartse uitbreiding van het broedgebied in Duitsland (waar inmiddels vele honderden paren broeden) en Noord-Europa. De broedpopulatie in Nederland telt 9 paren in 2016, anno 2022 is dat aantal meer dan verdubbeld! (bron: Sovon)

De Europese populatie neemt toe door beschermingsmaatregelen (netwerk Natura 2000-gebieden, bescherming van nesten, aanbieden van niet-giftig voedsel). De Zeearend wordt lokaal bedreigd door verlies en verdroging van wetlands, verstoring en vervolging, watervervuiling, windmolens en opzettelijke vergiftiging. Moderne bosbouwmethoden reduceren de beschikbaarheid van nestbomen. Door gechloreerde koolwaterstoffen en pesticiden in het milieu kan het broedsucces afnemen, zoals is vastgesteld in het Baltische gebied. In Nederland bestaat de populatie uit enkele paren en daarom staat de soort op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels, categorie Gevoelig (bron: Vogelbescherming Nederland)