Kleinst Waterhoen

Het Kleinst Waterhoen is de kleinste ral van Europa. Deze vogel is evenwel nauwelijks te onderscheiden van het één cm grotere Klein Waterhoen. Het onderscheid is het best te maken middels de contrastrijke rugtekening van dit Kleinst Waterhoen en de geelgroene snavel waarin het rood aan de basis ontbreekt. Deze ral heeft bovendien gestreepte flanken. Het onderscheid met de eveneens gelijkende Waterral is eenvoudiger te maken. Die is fors groter en en heeft een wat langere, slankere rode snavel die naar de punt naar beneden gebogen is.

Deze ral leidt een verborgen leven in het riet met een voorkeur aan ondiep water, minder dan zo'n 30 cm. Het Kleinst Waterhoen is een zeldzame broedvogel, met name in moerassen in het noorden en westen. Maar vanwege het ontoegankelijke voorkeursbiotoop en het zachte geluid (een monotone, kikkerachtige, ratel) is dat moeilijk exact vast te stellen. Het nest is goed verscholen op of langs ondiep water.

Het Kleinst Waterhoen is een trekvogel die overwintert in Afrika.

Het Kleinst Waterhoen is een onregelmatige broedvogel. In sommige jaren vestigen zich tot enkele tientallen vogels in ons land, met name in moerassen in het noorden en westen. Voorbeelden zijn 1964-65, 1971, 2005 en 2012. Het exacte voorkomen is overigens lastig vast te stellen door de nachtelijke levenswijze, het onopvallende geluid en de veelal moeilijk toegankelijke habitat (bron: zie vogel.asp r398).

Het leefgebied van het Kleinst Waterhoen is gevoelig voor veranderingen in de waterhuishouding. Vernatting en een natuurlijk peilbeheer zijn sleutelfactoren voor een goed broedhabitat. Aanvoer van voedingsstoffen kunnen het leefgebied verrijken, waardoor een wildernis van riet en wilgen ontstaat, ongeschikt voor het Kleinst Waterhoen (bron: Vogelbescherming Nederland ). Vanwege de lage aantallen hoentjes in ons land in een relatief groot verspreidingsgebied (Sovon) is deze soort kwetsbaar en staat daarom op de Rode Lijst.