Blauwe Reiger

De Blauwe Reiger is een grote, eenvoudig te herkennen vogel die vaak in of langs de waterkant wordt gezien. De bovenzijde is grijs, de onderzijde grijswit. Waarom deze reiger 'blauw' heet is eigenlijk wonderlijk, want de Engelse naam is veel meer van toepassing. Volwassen vogels hebben een witte kop met een zwarte wenkbrauwstreep die overgaat in een aantal sierveren op het achterhoofd. Over de lengte van de hals zitten aan de voorkant zwarte strepen. De lange nek is, ook als hij staat, vaak ingetrokken tot een S-vorm, maar met name in de vlucht.

Overal waar ondiep water voorhanden is dat in voldoende voedsel voorziet zijn Blauwe Reigers te vinden. Tegenwoordig zijn ze ook in en om elke stad aanwezig en bezoeken ze vrijwel iedere tuin met een vijver op regelmatige basis.

Dit is een jaarvogel die alleen wegtrekt bij strenge vorst, als zijn 'jachtgronden' dichtvriezen. Zijn voedsel zoekt een Reiger vanaf de waterkant of in ondiep water. Hij kan langdurig stilstaan tot een prooi binnen bereik komt. Dan schiet zijn kop naar het doel en spiest hij zijn prooi met de snavel. De prooi wordt vervolgens met wat handige bewegingen van de reigerkop 'head-first' naar binnen gewerkt. En het is verbazingwekkend hoe groot een prooi kan zijn die in z'n geheel het keelgat in verdwijnt! Behalve vis eet deze reiger ook kleine zoogdieren, amfibieën, reptielen en zelfs (jonge) vogels.

Reigers broeden merendeels in kolonies, soms echter solitair. Het nest zit vaak hoog in een boom, soms in riet, en bij voorkeur daar waar rovers moeilijk kunnen komen. Het is een platform van stevige takken die worden aangedragen door de man en vakkundig geplaatst door de vrouw; de overdracht is vaak 'ceremonieel'. In de regel is er een legsel van 3-5 eieren die door beide ouders worden bebroed. Ze voeren de jongen ook beiden. Het nest wordt vaak meerdere jaren gebruikt.

Blauwe Reigers werden in het verleden hevig vervolgd. In combinatie met waterverontreiniging en streng winterweer leidde dit tot een dieptepunt van 3500 paren in 1963. Sinds ongeveer 1970 herstelden de aantallen zich door bescherming en naderhand ook door verbeterde waterkwaliteit. Vanaf 1990 groeien ze echter niet verder (bron: sovon.nl).

In jaren volgend op een reeks van zachte winters broeden er ruim 13.000 paren in ons land, na enkele winters met stevige vorstperioden tot 30% minder. Hoe wintergevoelig de Blauwe Reiger is valt af te leiden uit de grafiek rechts en is te lezen in een aantal publicaties die te vinden zijn op Sovon.

Blauwe reigers zijn onlosmakelijk verbonden aan het laag-Nederlandse landschap. Een sloot zonder reiger is niet compleet. Daarom zet Vogelbescherming zich ervoor in om ook algemene soorten algemeen te houden.

De wettelijke bescherming van nesten heeft veel betekend voor het herstel van de aantallen Blauwe Reigers in Nederland. Ook herstel van de waterkwaliteit (het resultaat van milieubescherming) heeft veel goeds opgeleverd.