Rotgans

De Rotgans is één van de twee 'zwarte' ganzen in Nederland. De Brandgans heeft een contrastrijk verenkleed met lichtgrijze onderzijde en donkergrijze rug. De Rotgans is iets kleiner, grotendeels donker grijs en zwart van kleed, alleen het achtereind is wit. De witte, sikkelvormige vlek op de zijhals is eigenlijk het meest opvallende kenmerk. Ze hebben een karakteristieke, ver klinkende roep 'hrrot-hrrot'.

Alleen de Rotgans, ook wel Zwartbuikrotgans Branta bernicla komt in Nederland voor. Het grootste verschil met de Zwarte Rotgans is diens zwarte buik die scherp contrasteerd met de witte flanken. De buik van de Witbuikrotgans is grotendeels vaalwit. Door sommige auteurs worden deze drie rotganzen als ondersoort aangemerkt. Kijk verder bij 'Drie (onder)soorten Rotgans'.

'Onze' Rotganzen broeden wijdverspreid op de noordelijke arctische toendra. Ze komen alleen in de winter in Nederland. Ze zijn sterk aan zoute wateren gebonden en in het diepe binnenland ronduit schaars. Ze zoeken vooral weilanden en akkers op in de directe omgeving van het Waddengebied. Bij laag water zoeken ze dan hun voedsel op het wad, bij hoog water grazen en rusten de vogels op weilanden. De vogels trekken pas laat in het voorjaar terug naar het noorden en zijn daardoor tot in juni in Nederland aan te treffen.

Aantallen Rotganzen in Nederland

In het Waddengebied pieken de aantallen in het voorjaar, wanneer tot 100.000 Rotganzen opvetten voor de terugkeer naar de broedgebieden. In het Deltagebied overwinteren tot 20.000 Rotganzen en blijven de aantallen het hele winterhalfjaar op hetzelfde niveau. De landelijk getelde aantallen namen toe tot ongeveer 1995. Vervolgens vielen ze wat terug en bleven ze op lager niveau schommelen. De schommelingen houden voornamelijk verband met goede of slechte broedseizoenen, die veel of weinig jongen opleveren. Na 1995 is de kenmerkende afwisseling van goede en slechte broedjaren doorbroken door het wegvallen van de lemmingcyclus in de broedgebieden (bron: Sovon ).

Drie (onder)soorten Rotgans

In Nederland worden de drie soorten Rotgans als aparte soort ingedeeld. Er zijn duidelijke verschillen in kleed en ze bezetten verschillende broed- en overwinteringsgebieden. In sommige bronnen worden ze gezien als ondersoort van Branta bernicla (bron: WIKIPEDIA ). Een beknopt overzicht.

• Branta (bernicla) bernicla zijn rotganzen met een donkere buik. De Rotgans (vogel op deze pagina, soms Zwartbuikrotgans), broedt in het noorden van Europees Rusland en West-Siberië en overwintert deels in het kustgebied van oost en zuid Engeland en deels in de kuststrook tussen Noord Duitsland tot aan midden Frankrijk, onze Waddeneiladen en het Deltagebied inbegrepen.
• Branta (bernicla) hrota zijn de rotganzen met een bleke buik. De Witbuikrotgans (elders op deze site) broedt in Noordoost-Canada, Groenland en Spitsbergen en overwintert in Denemarken, Noordoost-Engeland, Ierland en de Atlantische kust van de Verenigde Staten.
• Branta (bernicla) nigricans, zwart en grijze rotganzen. De Zwarte rotgans foto van Gerrit Kiekebos - www.natuurlijkgevat.nl broedt in Noordoost-Siberië, Alaska en Noordwest-Canada en overwintert aan de westkust van de Verenigde Staten.

Vogelbescherming NL heeft een artikel aan de Rotgans gewijd inclusief fotomateriaal.

Onderstaande illustratie is overgenomen uit de ANWB Vogelgids van Europa.

Klik afbeelding voor een vergroting

De toename van het aantal ganzen in Nederland in het algemeen zorgt voor een ingewikkelde maatschappelijke discussie. Boeren zijn niet blij met al die ganzen, om goedkoop zuivel te produceren lijkt elke grasspriet te tellen. Maar door een bijzonder intensieve landbouw wordt de ganzen extreem voedselrijk grasland aangeboden, en daar houden ze van! Hoewel schade gecompenseerd kan worden, worden ganzen helaas veel verstoord en gedood. Overwinterende ganzen hebben juist rust en energie nodig (bron: Vogelbescherming Nederland ).