Grauwe Pijlstormvogel

De Grauwe Pijlstormvogel is een middelgrote tot grote pijlstormvogel met een spanwijdte van 94-109 cm. Deze Pijlstormvogel is egaal donkerbruin van kleur, alleen de ondervleugeldekveren zijn zilvergrijs. Hij heeft een lange dunne donkere snavel. De Grauwe Pijlstormvogel jaagt aan de oppervlakte op vis, inktvis en krill, maar voert soms ook duikvluchten uit om onder water voedsel te vinden.

Grauwe Pijlstormvogels zijn broedvogels van het zuidelijk halfrond. Ze broeden in grote kolonies op verschillende eilandengroepen bij Nieuw-Zeeland, op de Falkland eilanden, Tierra del Fuego (eilandengroep aan de zuidelijkste punt van Zuid-Amerika) en op Phillip Island, een onbewoond eiland in het zuidwesten van de Stille Ocean. Het nest zit veilig in een zelf gegraven hol en is bekleed met plantaardig materiaal. Een Grauwe Pijlstormvogel legt één ei. Het hol wordt alleen 's nachts aangevlogen om aanvallen door meeuwen te vermijden.

Vanaf juni trekken de Nieuw-Zeelandse Grauwe Pijlstormvogels naar het noorden en overwinteren in de wateren bij Japan. Ze zwerven hoofdzakelijk op de Stille Oceaan rond en leggen daarbij enorme afstanden af. Een gezenderde vogel legde zo in één jaar tijd zo'n 65.000 km af! De vogels die op de Falklands broeden trekken naar een gebied ten noorden van Schotland en Noorwegen. Het Noordzeegebied ligt buiten de hoofdtrekroute van deze Grauwe Pijlstormvogels. Er worden echter wel vogels in de Noordzee waargenomen, of langs de kust. Bij krachtige aanlandige winden passeren tientallen tot honderden exemplaren de zeetrektelposten op de Nederlandse kust. De waarnemingen vallen vrijwel per definitie in de periode juli-november, met de piek gewoonlijk tussen half september en eind oktober. Waarnemingen buiten de kuststrook zijn extreem zeldzaam (bron: Sovon ).

Over Pijlstormvogels

Alle Pijlstormvogels zoals deze Grauwe Pijlstormvogel zijn bewoners van de open oceaan. Ze komen alleen aan land om te broeden. Daar kunnen ze maar moeizaam lopen. Een opvallend kenmerk van deze vogels is de robuuste snavel met een buis op de bovenkant, dit zijn neusgaten, en een stevige haak aan de voorkant. Kijk voor een detailfoto ervan bij de Noordse Stormvogel. Met die neusgaten kan op tientallen kilometers afstand drijvend voedsel worden opgespoord.

Noordse pijlstormvogel. Klik voor vergroting. Foto: Ómar Runólfsson [Wikimedia - CC BY 2.0]

Met lange, slanke vleugels scheren Pijlstormvogels laag over het water, zo laag zelfs dat de vleugeltip regelmatig door het water snijdt (vandaar 'shearwater' in de engelse naam). Zo maken ze gebruik van het 'grondeffect' en kunnen met minimale energie en vleugelslagen in de lucht blijven.

Het 'grondeffect' is een aerodynamisch begrip. Dicht bij de grond -hoogte maximaal de spanwijdte- wordt de draagkracht groter en vermindert de vliegweerstand.

Zeker een kwart miljoen jongen worden jaarlijks verzameld voor de consumptie (o.a. Nieuw Zeeland). Het is de vraag of dit wel duurzaam is. Voorheen was er sprake van grote sterfte door grote, kilometerslange drijfnetten, maar dat is gestopt. Er is nog wel veel sterfte door visserij met lange lijnen. Grauwe Pijlstormvogels zijn mogelijk kwetsbaar door klimaatverandering, waardoor voedselbeschikbaarheid en overleving wordt aangetast. Deze soort heeft in de kolonies hier en daar last van predatie door ratten (bron: Vogelbescherming Nederland ).