Terug naar soorten

Strandplevier

Charadrius alexandrinus Plevieren

Rode lijst BE|EB
0jaren
0territoria
0hoogste jaar

Nog geen gecontroleerde Meijendel-reeks beschikbaar.

Dichtheid per km2

Territoria per km²
Dichtheid

Dichtheid = territoria per jaar gedeeld door het Meijendel-oppervlak in dat jaar, volgens dezelfde berekening als de dashboardkeuze “Dichtheid per km2”.

Strandplevier
Strandplevier Foto: Michael L. Baird|https://www.flickr.com/photos/mikebaird/

Beschrijving

De Strandplevier is een klein en lichtgekleurd pleviertje. Hij lijkt wat op de Bontbekplevier, maar die heeft een oranje snavelbasis, oranje poten. De Strandplevier heeft een zwarte snavel en idem poten. Hij heeft ook geen borstband, maar zijborstvlekken. Het mannetje heeft meer tekening dan het vrouwtje, met een bruingeel petje en een opvallend zwart vlekje op het voorhoofd.

De Strandplevier is een broedvogel van steppegebieden en zandkusten van Europa en Azië. In Nederland is het tegenwoordig een zeldzame broedvogel van kale en schrale kustgebieden; ze zijn met name nog te vinden in de Delta en op de Waddeneilanden. Het natuurlijk broedbiotoop is primaire duinen, strandvlaktes en permanent drooggevallen zandplaten, schelpenstrandjes, schelprijke hoge delen van schorren en kwelders, anders gezegd, open kustgebieden met veel dynamiek en weinig vegetatie, zoals te vinden op nieuw aangelegde eilanden, in jonge duintjes, zeer kort gegraasde kwelders en rustige stranden.

Strandplevieren zijn zowel mono- als polygaam, waarbij mannetjes ‘buitenechtelijk’ paren. Het nest is een ondiep kuiltje in de grond, bekleed met wat schelpjes, steentjes en gras. Er zijn meestal 3 eieren. De jongen zijn nestvlieders, ze worden door beide ouders gevoerd. Als de eerste leg mislukt kan een tweede broedpoging volgen.

Voorkomen

De Delta is het broedgebied bij uitstek van de Nederlandse Strandplevieren, met Grevelingenmeer en Oosterschelde als belangrijkste kernen. Veel kleinere aantallen broeden in het Waddengebied. De broedplaatsen in het IJsselmeergebied en op bouwterreinen in West-Nederland zijn sinds midden jaren zeventig verlaten, toen waren er nog zo'n 800 broedgevallen! Rond 2007 broedden er nog maar 270 tot 320 paren in Nederland en in 2016 zijn er nog maar 130-145 broedparen.

De belangrijkste oorzaak is het verdwijnen van broedgelegenheid door vegetatiesuccessie (verschuiving in de samenstelling van plantensoorten), of verstoring door recreanten. Afname is overigens in heel Noordwest-Europa troef (bron: zie vogel.asp r398).

Vogelkenmerken

Zeldzame plevier van dynamische kale stranden en zandige kusthabitats; zeer cryptisch broedgedrag en goed gecamoufleerde jongen.

Ecologische vogelgroepen: Vogels van pionierbegroeiingen (Strandplevier-groep). Rode Lijst: RL: Bedreigd. Oranje Lijst: geen. Vogelrichtlijn: Vogelrichtlijn

Functionele habitat en foerageerwijze: Gebruik van sterk dynamische kustmilieus met wind, overstroming en kale bodem. Rennen, abrupt stoppen en vervolgens voedsel oppikken. Gebruik van schelpenstrand, schelpenbank of kiezelige kustbodem. Gebruik van schelprijk kustsubstraat.

Voedsel van volwassen vogels: Kreeftachtigen en andere kleine schaaldieren. kleine insecten, wormen, slakken, kreeftachtigen,kleine blad/luchtinsecten en andere kleine ongewervelden garnalen/slijkgarnalen Slakken en kleine buikpotigen als voedselbron. Wormen als belangrijke voedselbron.

Nestplaats en nestbouw: Grondnest. Eenvoudig uitgekrabd nestkuiltje.

Gedrag, ecologie en levenswijze: Jongen zijn sterk gecamoufleerd en moeilijk zichtbaar. Afleidingsgedrag waarbij oudervogel een gewonde vleugel imiteert. Los gegroepeerd broeden of beperkte territoriale exclusiviteit; geen strikte kolonie. Opvallend stil en onopvallend tijdens broeden. Kolonie- of losse koloniestrategie. 1 = sterk koloniaal; 2 = los of semi-koloniaal indien toegepast.

Bescherming

In Nederland is de broedpopulatie Strandplevier sterk afgenomen, met 75% afname sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw; in 2016 zijn nog slechts 130-145 broedparen vastgesteld. Daarom staat de Strandplevier sinds 2004 op de Rode Lijst. Er zijn verschillende oorzaken aan te wijzen voor deze sterke afname, zoals
  • de drukte op de stranden, die vroeger een belangrijk broedgebied van de soort vormden, is enorm groot geworden. Daardoor is het broedsucces van Strandplevieren structureel te laag,
  • door gebrek aan kustdynamiek groeit geschikt broedgebied te snel dicht en ontstaan te weinig nieuwe broedgebieden. Hierdoor verdwijnt in toenemende mate het natuurlijke leefgebied van de Strandplevier, zowel in de Delta als op de Wadden,
  • opgespoten terreinen groeien heel snel dicht.

De Strandplevier is doelsoort van het Beschermingsplan Duin- en Kustvogels en het Actieplan Bedreigde Vogels. Ook het programma Rust voor Vogels, Ruimte voor Mensen is gericht op bescherming van o.a. de Strandplevier. Het zorgt voor veilige broed-, rust- en foerageerplekken voor vogels in het Waddengebied in combinatie met verantwoord voor vogeltoerisme (bron: Vogelbescherming Nederland ).