Terug naar soorten

Roodkopklauwier

Lanius senator Klauwieren

Rode lijst VN|
0jaren
0territoria
0hoogste jaar

Nog geen gecontroleerde Meijendel-reeks beschikbaar.

Dichtheid per km2

Territoria per km²
Dichtheid

Dichtheid = territoria per jaar gedeeld door het Meijendel-oppervlak in dat jaar, volgens dezelfde berekening als de dashboardkeuze “Dichtheid per km2”.

Roodkopklauwier
Roodkopklauwier Foto: Edwin Bax

Beschrijving

Een Roodkopklauwier zit qua formaat tussen een Grauwe Klauwier en Klapekster in. Roodkopklauwieren zijn met hun ‘zwart-witte’ uiterlijk en roodbruine kruin en nek eenvoudig te herkennen. Adulte mannetjes verschillen van adulte vrouwtjes door een zwarte mantel (donkergrijs bij vrouwtjes), een donkerder roodbruine kruin en nek, een kleinere lichte teugelvlek en het meestal ontbreken van lichte delen rond het oog.
Bron: Sovon nieuws 2013-3 (zie hierna).

Roodkopklauwieren komen als broedvogel voornamelijk voor in Zuid-Europa, vanaf Midden-Frankrijk en verder zuid- en oostwaarts. Het broedareaal van deze soort komt echter steeds zuidelijker te liggen; de dichtsbij gelegen broedgebieden liggen in Midden-Duitsland en Noord-Frankrijk en zijn inmiddels sterk gefragmenteerd.

Roodkopklauwieren komen voor in half-open terrein met verspreid staande bomen, bosjes en heggen, verder ook bij boomgaarden. Ze jagen vanaf uitkijkposten op (grote) insecten, jonge muizen, hagedissen en zelfs kleine vogels. Ze leggen als echte Klauwier een voorraadje aan door prooi aan stekels te spiezen. Het nest zit op een vrij hoge zijtak van een boom en is een kom van takjes, wortels en dergelijke, bekleed met zacht materiaal als wol, haar en mos. Het vrouwtje bebroedt de eieren, beide ouders voeren de jongen.

Roodkopklauwieren zijn trekvogels die in Afrika overwinteren, zuid van de Sahara. Doorgeschoten trekvogels op weg terug worden (vooral in mei) nog wel eens in Nederland gezien. De soort kan dan in het hele land opduiken, met de nadruk op de kuststrook. De meeste meldingen tijdens de najaarstrek vallen in augustus en september, met een enkele nakomer tot in november.

In SOVON nieuws 2013-3 staat een uitgebreid artikel over de Roodkopklauwier "Een fraaie soort uit het zuiden". Lees het via deze link.

Voorkomen

Broedsucces Roodkopklauwier
De Roodkopklauwier broedde tot en met 1956 met enige regelmaat in Nederland, vooral in Midden- en Zuid-Limburg. Het verdwijnen als broedvogel bij ons past in de ontwikkeling in de buurlanden: het verspreidingsgebied trekt zich terug in zuidelijke richting. Recente waarnemingen in de broedtijd in Nederland betreffen over het broedgebied doorgeschoten trekkers (bron: Sovon ).

Vogelkenmerken

Ecologische vogelgroepen: Bosrandvogels (Bosrandstruweelvogels, Putter-groep). Rode Lijst: RL: Verdwenen. Oranje Lijst: geen. Vogelrichtlijn: geen

Bescherming

Ondanks het in Europa inkrimpende broedgebied en een licht afnemende trend geldt de Roodkopklauwier internationaal niet als een bedreigde vogel ('least concern'). Maar omdat het verspreidingsgebied zich in zuidelijke richting terugtrekt, is deze soort sinds 1956 uit Nederland verdwenen als broedvogel (bron: Vogelbescherming Nederland ).