Terug naar soorten

Goudhaan

Regulus regulus Goudhanen

Broedvogel Rode lijst |
38jaren
293territoria
20hoogste jaar

1974 t/m 2025 · bron: Meijendel-database

Dichtheid per km2

Territoria per km²
Dichtheid

Dichtheid = territoria per jaar gedeeld door het Meijendel-oppervlak in dat jaar, volgens dezelfde berekening als de dashboardkeuze “Dichtheid per km2”.

Goudhaan
Goudhaan Foto: Francis C. Franklin · CC BY-SA 3.0 Bron: Wikimedia Commons

Beschrijving

De Goudhaan is één van de kleinste broedvogels van Nederland. De opvallende kuif is bij vrouwtjes geel en bij mannetjes oranje van kleur. Het is een vrij talrijke standvogel die in voor- en najaar versterking krijgt van doortrekkers en overwinteraars uit Scandinavië en Oost-Europa. Het Goudhaantje zingt een heel ‘ijl’, hoog en kort liedje en ook de roep is zeer zacht en hoog.

Dit vogeltje heeft een voorkeur voor bossen met veel naaldhout, waar het zijn nestje ophangt onderaan de uiteinden van takken waarvan de naalden dicht op elkaar staan. Alleen het vrouwtje broedt en meestal worden jaarlijks twee legsels grootgebracht. Goudhaantjes kunnen in de broedtijd heel agressief zijn als het op verdedigen van het nest aankomt.

De Goudhaan vertoont sterke gelijkenis met het neefje de Vuurgoudhaan. Deze laatste is echter veel minder talrijk en heeft een sterkere koptekening, met name een opvallende wenkbrauwstreep.
Vergelijk de Vuurgoudhaan op deze site.

Voorkomen

De verspreiding van de Goudhaan in Nederland is sinds 1975 nagenoeg onveranderd. De aantallen bleven min of meer constant, maar met grote jaarlijkse verschillen. Een hoog populatieniveau wordt bereikt na series van zachte winters, terwijl streng winterweer soms resulteert in een crash. Los daarvan is de tendens tot omvorming van het bos (in dit geval: sparrenplantages vervangen door natuurlijker loofbos) ongunstig voor deze liefhebber van sparrenbos (bron: zie vogel.asp r398).

Het aantal broedgevallen in Meijendel vertoonde tot 2020 een licht stijgende trend met sterke schommelingen (grote grafiek). De laatste jaren is die stijging weer teniet gedaan, vergelijkbaar met het landelijk verloop (kleine grafiek).

Vogelkenmerken

Kleinste Europese zangvogel, leeft vooral in naaldbossen en sparren.

Ecologische vogelgroepen: Bosvogels (Kruisbek-groep). Rode Lijst: geen. Oranje Lijst: geen. Vogelrichtlijn: geen

Functionele habitat en foerageerwijze: Sterke binding aan naaldbos of naaldhoutopslag. Sterke voorkeur voor sparrenbos. Gebruik van sparrentoppen of hoogste delen van sparren.

Voedsel van volwassen vogels: bladluizen kleine insecten, wormen, slakken, kreeftachtigen,kleine blad/luchtinsecten en andere kleine ongewervelden grote insecten nachtvlinders springstaarten

Voedsel voor jongen: springstaarten als jongenvoedsel

Nestplaats en nestbouw: Hangend komnest in sparrennaalden of sparrentakken.

Gedrag, ecologie en levenswijze: Duidelijke trekpiek beïnvloedt waarnemingskans. Sterke stilval na de zangperiode in de zomer.