Buidelmees | Soorten | VWG Meijendel

Dichtheid per km2

Territoria per km²

Dichtheid

Dichtheid = territoria per jaar gedeeld door het Meijendel-oppervlak in dat jaar, volgens dezelfde berekening als de dashboardkeuze “Dichtheid per km2”.

Beschrijving

Waar veel vogels een naam hebben die iets te maken heeft met de kleur of andere lichaamskenmerken, of bijvoorbeeld de zang of roep, is dat met de Buidelmees zeker niet het geval; deze vogel heeft de naam te danken aan de vorm van het nest. De Buidelmees lijkt qua kleur en vanwege het zwarte oogmasker op een Grauwe Klauwier. De poten zijn zwart, de snavel is dun en spits.

Het voorkeursbiotoop van deze meesachtige is een rietkraag met schietwilgen en/of berken op de oever. Het buidelvormige nest hangt aan een afhangende tak boven water en heeft een tunnelvormige ingang. Het is kunstig geweven van zaadpluis van wilgen, espen en lisdodden met spinneweb. Buidelmezen zijn polygaam maar, Foto: Tomasz PrzechlewskiWikimedia CC BY 2.5Klik foto voor vergrotinghoewel diverse nesten bij elkaar kunnen zijn gebouwd, het is geen uitgesproken koloniebroeder.

Taxonomie. De Buidelmees behoort niet tot de 'echte mezen' (Paridae). Onder andere vanwege het broedbiotoop wordt deze mees -als enige soort- in een aparte familie geplaatst (Remizidae).

Het nest lijkt nog het meest op dat van de vele weversoorten in Afrika.

Voorkomen

In de jaren '80 breidde het broedgebied van de Buidelmees zich uit naar het westen van Europa en steeg het aantal broedgevallen in Nederland gestaag tot zo'n 250 in de jaren '90. Maar spoedig daarna zakte het aantal om onbekende redenen, anno 2016 gaat het om nog slechts enkele tientallen. Ook het aantal doortrekkers is sindsdien afgenomen.

Uit het jaarverslag van Vogelringstation Meijendel blijkt dat in de periode 2000-2016 daar 4 Buidelmezen zijn geringd.

Vogelkenmerken

Zeldzame moerasvogel met hangend buidelnest en complex broedsysteem.

Ecologische vogelgroepen: Bosrandvogels (Bosrandstruweelvogels, Buidelmees-groep). Rode Lijst: RL: Gevoelig. Oranje Lijst: geen. Vogelrichtlijn: geen

Functionele habitat en foerageerwijze: Gebruik van rietvegetatie voor foerageren, zang of dekking. Gebruik van bomen als leef-, nest- of foerageerplaats.

Voedsel van volwassen vogels: kleine insecten, wormen, slakken, kreeftachtigen,kleine blad/luchtinsecten en andere kleine ongewervelden plantaardig materiaal, waterplanten, gras, knoppen of blad Rietzaad, lisdoddezaad of vergelijkbare moerasplantenzaden als voedselbron. zaden van grassen, zeggen, waterplanten en landbouwgewassen

Voedsel voor jongen: Kleine insecten en kleine ongewervelden als voedsel voor jongen.

Nestplaats en nestbouw: Hangend nest, meestal aan twijg of tak. Open nest in bomen, kroon of takstructuur Geweven nest bevestigd tussen meerdere stengels of vegetatiestructuren.

Gedrag, ecologie en levenswijze: Complex broedsysteem waarin mannetje of vrouwtje het broedsel kan verlaten en meerdere partners mogelijk zijn.

Migratie: Trekkend gedrag algemeen. Korte- tot middellange-afstandstrekker

Bescherming

Het aantal broedparen van de Buidelmees daalt in Nederland zonder dat duidelijk is waarom. Sinds 2017 staat de soort op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels. Het Nederlandse broedgebied is het meest westelijke deel van het Europese verspreidingsgebied. Leefgebied lijkt in Nederland niet het probleem te vormen. Buidelmezen kunnen zich in principe vlot vestigen in geschikte gebieden. Beheerders kunnen buidelmezen aantrekken in moerassen met hoge schietwilgen langs rietkragen met lisdodden.