Decembertelling 2022: Welke verrassingen brachten een weekje (milde) vorst?
4-1-2023
In december 2022 is er – na een relatief koude week – een betrekkelijk gering aantal kavels geteld: het geïnventariseerde oppervlak bedroeg 8,9 km² (23 kavels). Aan de relatief hoge of juist lage dichtheid van sommige soorten was de opgekomen vorst aardig af te lezen. De gemiddelde dichtheid was overigens met 432 vogels/km2 zelf vrijwel het gemiddelde van de afgelopen 10 jaar. Er zijn 3830 vogels (van 73 soorten inclusief Soepeend) doorgegeven.
 |
| Vliegende wulpen (foto Jan Westgeest) |
Heel opvallend is bijvoorbeeld het sprekende verschil in dichtheid tussen de Dodaars en de Fuut. De Dodaars is doorgaans een blijvertje (als het niet overal helemaal dichtvriest) en die weet in de aanwezige wakken in het ijs (zo lang die open blijven) z’n kostje wel te vinden. De Fuut daarentegen, die overigens bij temperatuurdaling ook vanuit het binnenland richting zee trekt, gaat bij vorst al snel door naar zee om daar te gaan vissen. Juist deze verschijnselen kwamen mooi tot uitdrukking in de dichtheidscijfers van de beide soorten: de Dodaars bereikte een topdichtheid voor december en de Fuut juist een diep dal.
Voor sommige tellers (van de kavels met oppervlaktewater) kan de vorst voor een aardig cadeautje gezorgd hebben: wakken met samengekomen vogels, in de ijsvlakten op het water. Je hoeft dan alleen maar een paar foto’s te maken en je kunt thuis vanuit de warme stoel eenvoudig de tellingen van de watervogels uitvoeren. En zo kon blijken dat de al in november verhoogde dichtheden van de Smient en de Slobeend zich ook in december hebben weten te manifesteren. Verder was de dichtheid aan Wilde eenden voor de maand december hoog. En er waren – relatief beschouwd – aardig wat Houtsnippen, Boomleeuweriken, Graspiepers, Vuurgoudhaantjes en Vinken. Maar het meest opvallend onder de winnaars was deze keer misschien wel de Merel. Ook deze soort bereikte z’n hoogste decemberdichtheid van het decennium; ik zou bijna toevoegen: eindelijk weer eens!
 |
|
|
Staart- en Koolmezen lieten zich daarentegen juist bijzonder weinig zien en ook de Glanskop en de Boomklever troffen een december-dieptepunt, maar dit laatste kan best een gevolg zijn van welke kavels deze keer (niet) zijn geteld.
De enige soort die tot een super-record had kunnen komen (de hoogste dichtheid over alle midmaandelijkse tellingen in herfst-/winterseizoenen van de afgelopen 10 jaar) is de Wulp. Er was in een kavel een groep van 30 individuen waargenomen terwijl die in zuidelijke richting overvlogen. We moeten echter streng blijven: gespotte vogels die geen binding hebben met het terrein, zijn waarnemingen die in feite buiten de tellingen vallen. De groep mag dus niet meetellen.
 |
| De berekende gemiddelde dichtheid van Vuurgoudhaan in de herfst van 2022 (in aantal vogels/km²) in Meijendel vergeleken met de gemiddelde maandelijkse dichtheden over de afgelopen tien herfst-/winterseizoenen). |
Voor degenen die na de vorige telverslagen mogelijk nieuwsgierig zijn naar het verdere verloop van de dichtheid van de Goudhaantjes en de Vuurgoudhaantjes, zijn hier nog eens de weer verder uitgewerkte grafieken bijgevoegd.
Graag wens ik u als lezer en al degenen die deelnemen aan de tellingen waarover u las, een heel gezond en voldoening opleverend nieuw vogeljaar toe! Met dank natuurlijk aan alle tellers voor hun inzet in het afgelopen jaar!
Jan Westgeest (westgeest.jan@gmail.com)