Decembertelling 2018: een heel gemiddelde telling en toch weer aardigheidjes

De algehele vogeldichtheid in Meijendel was dit telweekend 409 vogels/km². Dat komt erg dicht in de buurt van het gemiddelde over de afgelopen 10 jaar: 390 vogels/km². Op het moment van schrijven waren er 78 vogelsoorten waargenomen, op 11,2 km² (31 kavels). Toch zijn er deze maand ook nog enkele aardige bijzonderheden te melden.

Dichtheidsverloop van de Grote zaagbek in de herfst/winter van de afgelopen tien jaar (dichtheid in aantallen per km²).

De vrijdag leverde een aangename telochtend op, maar de zaterdag – bij nota bene dezelfde temperatuur – was een veel kouder aanvoelende ochtend als gevolg van de wind die meer aangewakkerd was. Samenvattend zouden we dus kunnen spreken van een gemiddelde telronde. Dit geldt zeker voor de resultaten. Maar zoomen we deze iets meer in, dan komen de subtiele verschillen boven drijven: hoge (d.w.z. maandtoppen over de afgelopen 10 jaar) decemberscores voor de dichtheid van de soorten: Grote zilverreiger, Blauwe reiger, Slobeend, Grote zaagbek, Kleine bonte specht, Keep en Rietgors. En lage decemberscores voor: Sperwer, Buizerd, Zanglijster, Ekster, Zwarte kraai en Goudvink.

Grote zaagbek

Misschien is het aardigst om even stil te staan bij de Grote zaagbek. SOVON meldde via haar website op 3 december dat de Grote zaagbek al enkele decennia steeds noordelijker overwintert (zachtere winters). Maar in het afgelopen lustrum van de Meijendelse tellingen is voor deze soort al vier keer ongeveer een dichtheid van 4 individuen/km² gehaald (zie grafiek). De vraag die dit oproept, is nu: Gaat het nu een relatief strenge winter worden of niet?

Wilde zwanen (Foto: Jan Westgeest)

Bijzondere waarnemingen

Als bijzondere waarnemingen zou ik (een tikkeltje arbitrair en misschien niet geheel verstoken van eigenbelang) deze keer de volgende willen noemen: de twee Wilde zwanen in kavel 77 (zie foto), het Smelleken in kavel 64, de twee Slechtvalken in kavel 42, de Grote gele kwikstaarten (een in kavel 6 en een in 91), de (late) Roodborsttapuit in kavel 33, de Klapekster in kavel 64 en de Cetti’s zangers (een in kavel 2 en een in 13S). Maar bijvoorbeeld de IJsvogel in kavel 2 is natuurlijk ook een leuke vondst!

Dichtheidsverloop Merel in Meijendel in najaar 2018 t.o.v. gemiddeld in de laatste 10 jaren (dichtheid in aantal/km²).

Vervolgverhaal merel

In de vorige maand (november) zagen we dat de Merel (die waarschijnlijk te lijden heeft van het Usutuvirus) alweer aardig de gemiddelde dichtheid voor de tijd van het jaar bereikte. Dat roept natuurlijk de vraag op of deze trend zich voortzet. Het nieuwe maandresultaat is weergegeven in bijgaande grafiek en het lijkt erop dat het antwoord op de vraag bevestigend luidt. Maar Merels zijn gedeeltelijk trekvogels, dus zeker kunnen we - spijtig genoeg - niet zijn.

Weer jan-van-gent

Helaas buiten het telweekend (nl. op 10 december jl.) viel de vangst van een gewonde Jan-van-gent in de Helmduinen, door duinwachters. Eigenlijk hoor je zo’n soort nooit in de duinen tegen te komen en plotseling in dit seizoen worden er in twee opeenvolgende maanden een dood en een gewond exemplaar in Meijendel aangetroffen. Dit mag wel de klap op de bijzonderhedenvuurpijl heten, nietwaar? (En let wel: het betere vuurwerk!)

Klapekster (Foto: Jan Westgeest)

Graag maak ik van de gelegenheid gebruik al onze tellers - en u - fijne feestdagen en het allerbeste voor het nieuwe jaar te wensen! Dit laatste wens ik natuurlijk ook de vogels toe.

Jan Westgeest (westgeest.jan@gmail.com)