Werkgroep 'Hart voor Meijendel' bezorgd over groei recreanten in Meijendel

De Werkgroep 'Hart voor Meijendel' heeft het aantal recreanten in Meijendel in 'Coronatijd' drastisch zien groeien en pleit voor beperking ervan en vooral bescherming van de in het Nationaal Park gelegen Natura 2000 gebieden conform de Habitatrichtlijnen. In een brandbrief is hiervoor aandacht gevraagd en er is een petitie gestart om bezorgde natuurliefhebbers een stem te geven. 

Nationaal Park Hollandse Duinen is het brede Zuid-Hollandse kustgebied van Hoek van Holland tot Hillegom. Het park bestaat uit zee, strand en duinen, inclusief de meer landinwaarts gelegen strandwallen en strandvlakten. Het park beslaat grofweg 200 km², is 43 km lang en tot 8,5 km breed en omvat alle natuurgebieden, duinen, parken, landgoederen (Duivenvoorde, Voorlinden, Keukenhof), bossen (zoals het Haagse bos) en bollenvelden. Het bevat 4.610 hectare (46,1 km²) aan Natura 2000-gebieden: Solleveld & Kapittelduinen, Westduinpark & Wapendal, Meijendel & Berkheide, Coepelduynen, boswachterij Noordwijk en De Blink in Kennemerland-Zuid. [1]

Hollandse Duinen kenmerkt zich door de sterke verbinding tussen stad, natuur en landschap. In het gebied liggen vijftien dorpen en steden, waar een miljoen mensen wonen en werken én die het buitengebied nodig hebben. Voor hen is de natuur altijd dichtbij, gecombineerd met historisch erfgoed, cultuurlandschap en kunst. Ook voor bezoekers is die combinatie aantrekkelijk: jaarlijks recreëren er miljoenen binnenlandse en buitenlandse toeristen in dit Nationaal Park en de Nederlandse kust is de meest bezochte binnenlandse bestemming (kerncijfers NBTC 2016). [1]

In het ambitiedocument staat dat "er daarom voor wordt gekozen bewust met de natuur om te gaan en deze te beschermen en waar nodig te versterken". En verder "dat de versterking van Hollandse Duinen vraagt om een goede balans tussen natuurbescherming en -beleving." En in één adem door: "Maar ook tussen cultuurlandschap en natuur, tussen economische en ecologische belangen en tussen de verschillende vormen van recreatie." Er wordt daarom gekozen voor zonering en "samen bepalen wat het beste waar kan en wanneer, teneinde zo de kwetsbare natuur te ontzien en te zorgen dat vogels in alle rust kunnen broeden. En ook dat kunst, cultuur en ondernemerschap de ruimte krijgen en zich verder kunnen ontwikkelen. En dat elke bezoeker in het park een plek kan vinden om zich op een prettige manier te ontspannen en op te laden." [1]

Tegenstrijdige belangen
In deze ambitie zitten tegenstrijdige belangen besloten, immers behalve het bieden van die vormen van recreatie, dienen Natura 2000-gebieden te worden behoed voor achteruitgang conform Habitatrichtlijnen.

Wat is de praktijk
Sinds de coronacrisis en de daaraan gerelateerde beperkingen als gevolg van de lock-down, zijn de mogelijkheden om in de stad te gaan winkelen of anderszins te recreëren goeddeels verdwenen en daarom zijn mensen de natuur in getrokken. De afgelopen maanden werd het vooral bij mooi weer al snel te druk in de natuurgebieden en dat heeft niet alleen tot overvolle parkeerplaatsen geleid, maar ook tot schade in de natuur door wat 'coronawandelaars' wordt genoemd. Directe schade omdat deze wandelaars de beschikbare paden en paadjes plattrappen en zich ook weinig lijken aan te trekken van hekken en andersoortige afzetting. Maar ook indirecte schade omdat dieren zich terugtrekken; wat dat tot gevolg heeft voor bijvoorbeeld de vogelstand zal pas later blijken. [2][4]

Dunea is sinds januari bezig het bezoekerscentrum De Tapuit te vernieuwen en de buitenruimtes aan te passen, zodat verschillende soorten bezoekers gemakkelijker de weg vinden naar en vanaf het Hart van Meijendel; deze werkzaamheden zijn in februari 2022 gereed. Ook Dunea heeft ervaren dat Meijendel in 'Coronatijd' duidelijk aan populariteit heeft gewonnen. Maar Dunea verwacht niet dat die drukte zal voortduren naarmate er weer meer mogelijkheden zijn voor vrijetijdbesteding. Tegelijkertijd verwacht Dunea wel dat het gebied ook nieuwe bezoekers heeft verleid om vaker te komen. [3]

De Werkgroep 'Hart voor Meijendel' heeft het aantal recreanten in 'Coronatijd' zien groeien van 900.000 tot 1,5 miljoen en ziet al deze ambities en ontwikkelingen met lede ogen aan. "Deze aantallen kan het kwetsbare Natura2000-gebied niet aan. Er moet iets worden gedaan om het volume te beperken, anders blijft er van de natuur niets over", aldus een woordvoerdster. De werkgroep heeft vorige week aandacht gevraagd voor de bedreiging van de natuur in Meijendel in een brandbrief aan politici op alle bestuurlijke niveaus en een actiebrief aan natuurbeschermingsorganisaties. Deze week is bovendien een petitie gestart om bezorgde natuurliefhebbers een stem te geven. [5,6]

Standpunt Vogelwerkgroep Meijendel en Stichting 'Vogels veilig in Meijendel'
Het bestuur van de vogelwerkgroep herkent zich zeer in de stellingname van de werkgroep 'Hart voor Meijendel'. Tijdens (broed)vogeltellingen komen leden met enige regelmaat blijken van verstoringen tegen, zoals het binnendringen van niet voor publiek opengestelde terreindelen en/of illegaal kamperen (mèt kampvuur!). Ook worden afrasteringen doorgeknipt of wordt via de Hertenkamp illegaal toegang tot Duinrell verkregen. In deze coronatijd is het zowel drukker als het publiek diverser (o.a. vaker joggen [zelfs in groepen] of mountainbiken buiten paden en op niet voor publiek opengestelde plekken). Het bestuur van de vogelwerkgroep pleit daarom voor solide bescherming van de Natura 2000-gebieden en serieuze handhaving door voldoende bevoegd personeel. De ambities met het 'Nationaal Park' mogen nimmer ten koste gaan van de zo kwetsbare natuur!

Referenties en documentatie

1. Ambitiedocument Nationaal Park Hollandse Duinen [pdf], Statusaanvraag Nationaal Park Hollandse Duinen [pdf] en Uitvoeringsprogramma Nationaal Park Hollandse Duinen [pdf]
2. "Coronawandelaar banjert door natuur en richt schade aan" (AD 07-02-2021)
3. Dunea: "Hart van Meijendel toekomstbestendig" op website Dunea (31-05-2021)
4. "Petitie om natuur in Meijendel te beschermen tegen recreanten" (AD 13-06-2021)
5. 'Hart voor Meijendel' start petitie op wassenaarders.nl (15-06-2021)
6. Petitie 'Hart voor Meijendel' (15-06-2021)

Terwille van leesbaarheid zijn tekstdelen samengevat of ingekort.
Tekst DB